Stoppen met MVO - beginnen met zeggen wat we doen

De meeste mensen die het over MVO hebben, of "aan MVO doen", menen toekomstgericht bezig te zijn. Echter zijn zij onbedoeld en onbewust doende "het oude" ofwel het bestaande in stand te houden. MVO is namelijk niet meer dan nieuwe spelregels voor het langer kunnen blijven spelen van het oude spel. 
Het oude spel: dat is ons systeem van “economie gebaseerd op groei”, en het daarmee samenhangende streven naar (meer) welvaart. We zijn er volkomen in verstrikt geraakt.

Er lijkt besef door te dringen dat schulden 'dingen' zijn, waarvoor we op enig moment een rekening moeten gaan betalen. Ook lijkt er besef te groeien dat schulden niet alleen met geld te maken hebben, maar dat je ook sociaal en ecologisch schulden kunt maken - schulden die je niet met geld af kunt doen.


Maar dat besef is nog zo 'dun', zo vaag, zo fragiel. De bestaande, oude patronen en hun krachten zijn zó sterk.

Liever vertrouwen we op het ontwikkelen van steeds weer nieuwe technologieën, dan dat we bijvoorbeeld onze nog steeds stijgende energiebehoefte trachten te stoppen, laat staan terug te brengen. We maken ons zelf wijs dat naarmate het ons lukt zuiniger apparaten te ontwikkelen, we minder energie gaan gebruiken. We vergeten dat we ondertussen steeds méér van die weliswaar energiezuiniger apparaten gebruik maken - zóveel meer, dat daarmee de winst in energiezuinigheid teniet wordt gedaan door toename van (energieverbruikende) techniek. (Terzijde: het ontwikkelen van steeds nieuwe technologie is in zichzelf - in de context van het huidig economisch systeem - een factor die bijdraagt aan de instandhouding van dat systeem en daar zelfs een cruciale voorwaarde
voor is. Zonder voortdurende vernieuwing zou bestaande technologie niet verouderen, en het zonder het creëren van nieuw aanbod wordt geen nieuwe vraag gecreëerd. Als de cirkel maar groot genoeg is, lijkt de cirkelredenering rechtlijnig.) 

www.mvoloont.com illustreert treffend, dat MVO op instandhouden van is gericht, en niet op vernieuwing:


STARTEN MET MVO

Eén van de meest effectieve manieren om MVO in uw organisatie te integreren, is door de toeleveringsketen onder de loep te nemen.

Waar kunt u kostenbesparingen, kwaliteitsverbeteringen en sociale innovaties realiseren? Wie nadenkt over de materialen die hij/zij inkoopt, denkt ook na over hoe het slimmer kan, efficiënter en meer verantwoord.

Hierdoor boekt u resultaten op het gebied van risicomanagement, klantwaardering, werknemerstevredenheid en positionering. Meer weten?

Deze visie heeft niet zozeer te maken met MVO, maar wel met EVO (economisch verantwoord ondernemen) (en dan "economisch verantwoord" in de economie waar we nu zo aan vast houden).

Een groeiende groep mensen probeert met heel veel energie en passie te werken aan een betere wereld. Deze groep tracht o.m. het gedachtengoed van MVO te leven te brengen. Zoals ik bovenvermeld laat zien, dragen zij in veel situaties onbedoeld bij aan het instandhouden van het oude spel. Waar ik mij – met net zoveel energie en passie - voor inzet, is het ten goede laten komen van al die energie en passie van al die mensen aan het leren spelen van het nieuwe spel.

Richten op een betere wereld is niet zinvol. Je ervoor inzetten wel. Dat kun je doen door je aandacht te richten op wat je daarvoor moet doen. Zinvol is je richten op ontwikkeling van bewustzijn (herkennen en erkennen) van hetgeen we doen en de effecten daarvan. Relatief eenvoudig is dan te weten waarmee we moeten stoppen. We moeten stoppen met het doen van dingen, die onze wereld verslechteren. Als het lukt om daarmee te stoppen, is een verbetering van de wereld een logisch en onontkoombare afgeleide. Het is een effectievere en reëlere optie, dan te denken met steeds vernuftiger techniek de wereld te (kunnen) verbeteren. De meeste technische innovaties zijn antwoorden op de problemen, die we met eerdere technische innovaties creëerden.

Stoppen lukt beter naar mate het lukt een aantal destructieve krachten af te remmen. Terugdringen van hoogmoed lukt door de kracht van bescheidenheid te ervaren. Terugdringen van gemakzucht lukt door de smaak van voldoening te proeven die de inspanning oplevert. 
Terugdringen van gulzigheid en hebzucht is minder makkelijk. Mensen worden onafgebroken aangesproken op het on-genoeg, aangewakkerd vooral niet tevreden te zijn, aangespoord om te consumeren (consumeerderen). want tevredenheid is maar voor weinigen weggelegd. Er is bij de beleidsmakers een diep geworteld geloof: als het volk nu maar meer blijft consumeren, dan komt "alles" goed. Als de volgevreten consument geen reële behoefte meer heeft, dan creëren marketeers en salesmensen die vraag wel. Zij weten tot in een perfide perfectie aan te spreken op de zwakheden en donkere kanten van mensen.


Het Genoeg is een concept, dat maar weinig mensen kunnen (leren) snappen. Bijkans iedere mogelijkheid om kennis te nemen van het concept en ermee te leren werken, wordt om zeep geholpen door de krachten van het huidige systeem en de inspanningen van hen, die er zo rotsvast in geloven.


Het is een taai vraagstuk!


Wat het - afgezien van de krachten van het oude systeem - zo taai maakt, is dat het loskomen uit het huidige systeem alles te maken heeft met het proces van bewust worden en herkennen van huidige overtuigingen en vervolgens het erkennen van beperkende en beschadigende werking van die overtuigingen. Herkennen is lastig. Erkennen is nog veel lastiger. Erkennen is zó lastig, dat het is daarom een reële vraag is of mensen zo diep ingeslepen overtuigingen wel kúnnen erkennen, of dat zij enkel door crises en rampen "geholpen" moeten worden  te komen tot situaties dat geen andere opties meer mogelijk zijn.


Hoe dan ook. Inspanningen gericht op bewustwording en de inperking van krachten als hoogmoed, gemakzucht en hebzucht leveren véél meer op, dan alle MVO-rapporten, MVO-jaarverslagen, prestatieladders & MVO-conferenties bij elkaar opgeteld. We moeten zeker niet stoppen met "groener" maken van auto's, beter isoleren van onze huizen, en batterijen en lege flessen vooral in de daartoe bedoelde bakken blijven dumpen. Maar we moeten beter leren stoppen met wat al die goedbedoelde innovaties en milieu-verantwoorde gedragingen van ons te niet doet. Laten we ons wat meer inspannen om in ieder geval te stoppen met gebruik van taal waarmee we verhullen wat we werkelijk doen. 


Laten we stoppen met MVO. Een goed alternatief zou kunnen zijn verduurzamen. 
(Daarmee verduurzaamt in ieder geval ons taalgebruik.)


PS. Stoppen met roken lukte me, toen iemand mij de vraag voorlegde: wat probeer je te verbergen als je rookt?